Verdieping

... bruist het van de lokale initiatieven

In een relatief onbekende gemeente als Uden, ook wel de G-spot van Brabant genoemd (de meest gezochte maar minst gevonden plek), bruist het van de lokale initiatieven. Gestimuleerd door spin in het web Mirande Heffels, tevens griffier in Uden, zijn honderden lokale initiatieven tot stand gekomen, onder de paraplu van een door Udenaren zelf ontwikkelde toekomstvisie voor Uden in 2020. In Uden gaat het om projecten als SamSam burenhulp (website voor vraag en aanbod van mensen die iets voor iemand anders willen en kunnen doen in de buurt, een ecologisch Mellepark (park dat door Udenaren zelf ecologische verantwoord wordt beheerd), het coachen van vrijwilligers en een eigen energiecoöperatie. Het gebeurt zonder veel extra geld met veel creativiteit en inspiratie van mensen zelf. Ik ben er zelf geweest, heb daar een verhaal gehouden en was onder de indruk van de beweging di daar tot stand is gekomen: de nieuwe orde in optima forma. Maar dat zag ik ook in Zwolle, in Venlo, in Groningen en in andere plaatsen. Overal zag ik dezelfde passie en inspiratie van honderden actief betrokken mensen. Deze maatschappelijke beweging van onderop speelt in honderden plaatsen in Nederland, van grote steden tot kleine dorpen, binnen de Randstad, maar daarbuiten nog veel meer.

Tijdperk van verandering 
Bovenstaande zinnen komen uit het eind november gepresenteerde boek Tijdperk van verandering : Nederland kantelt van hoogleraar transitiekunde Jan Rotmans. Pagina 25-26. En alhoewel die 'honderden initiatieven' niet kloppen, heeft hij wel goed gezien dat 'ze' in Uden goed bezig zijn. 'Goed' in de zin dat men experimenteert. Probeert veranderingen van onderaf op te starten. Niet toevallig werd daar op 4 oktober 2014 de tweede G1000 in Nederland gehouden. 

Jan Rotmans heeft een optimistisch boek geschreven. Hij ziet overal in het Westen en in Nederland mensen samenkomen om van onderaf 'dingen' in hun omgeving anders te gaan doen. Niet omdat ze dat van boven hen gestelde mensen, instellingen, organisaties of bedrijven moeten doen. Nee, ze beginnen aan die 'andere dingen' omdat ze constateren dat het anders moet. Anders kan. 'Iets' niet (meer) functioneert. of omdat er 'iets' ontbreekt. Ze beginnen. Zoeken medestanders en gaan er voor. Jan Rotmans betoogt in dit boek en zijn vorige (In het oog van de orkaan) dat de komende (tientallen) jaren er nog veel meer gaat veranderen. We staan pas aan het begin van een lange, turbulente, spannende en bijzondere periode. Een tijdperk waarin een andere samenleving zal ontstaan. Op bijna alle terreinen van ons leven. 

In zijn Tijdperk van verandering : Nederland kantelt praat hij de lezer bij over onze tijd. Waar staan we? Hoe zijn we hier terecht gekomen? En maakt hij vooral door talloze voorbeelden duidelijk dat we al enige jaren IN die kantelperiode zitten. Niet iets dat pas over enkele - zeg drie of vijf - jaren gaat beginnen. Nee. We zijn bezig met 'Oefenen in een andere tijd'. Op maandag 19 januari 2015 zal hij zich op verzoek van gemeente en bibliotheek Oss in theater De Lievekamp uitspreken over onze kantelende tijd. En zal hij ongetwijfeld terugkijken op een jaar geleden. Toen hij op dinsdag 25 februari 2014 in theater Markant in Uden een van zijn eerste lezingen in een soort never ending tour door Nederland verzorgde over onze kanteltijd. Eén ding is zeker: in 2015 zullen de veranderingen van onderaf 'gewoon' doorgaan. En er is sinds februari 2014 al veel gebeurd wat velen niet voor mogelijk hielden. 

Een misverstand
Op pagina 23 werkt hij een misverstand-'je' weg. Het idee dat dé politiek bezig is met 'zijn' kanteling

Nu is er het misverstand dat de politiek ook bezig is met hervormingen van de arbeidsmarkt, de woningmarkt, de zorg en het onderwijs. Het sociaal akkoord, het pensioenakkoord, het woonakkoord en het energieakkoord zijn daar uitingen van. Dit zijn echter vooral aanpassingen van de bestaande systemen en geen radicale systeemvernieuwingen. Binnen de bestaande kaders wordt gezocht naar verbeteringen, maar wel met dezelfde spelers binnen dezelfde verhoudingen. Van een werkelijke machtswisseling is nog geen sprake. 

(maandag 22 december 2014)
Hans van Duijnhoven

Homepage citaten