to lift people up, not lower them down

David Bowie had het in 1972 over Five years. Op zijn Ziggy Stardust-klassieker en muziekcanonplaat. Maria Popova had het deze week over nine years. Waarin ze bezig is geweest met Brain Pickings. Een blog waarop ze wekelijks geïnteresseerden bijpraat over wat zij de afgelopen tijd heeft ontdekt. Vooral in boeken. Ze leest zich - vermoed ik - suf. Neemt kennis van veel nieuwe én vooral oude titels. Slurpt ondertussen ook andere kunstvormen op (muziek, beeldende kunst, dans, theater, film) en weet die te mixen, te combineren met boeken. Wekelijks staan er in haar gratis nieuwsbrief drie tot vijf meestal erg lange artikelen. Die - nog een gave - vergezeld gaan van prachtige plaatjes. Een genot om te lezen. En een bron van inspiratie. Maria Popova is bij uitstek een verkenner uit het bordspel Stratego. Die zich als het ware opoffert om voor ons het strijdtoneel te verkennen. Het strijdtoneel is hier de gigantisch grote wereld van cultuur en kunst. Zij doorkruist die wereld voor ons en haalt er belangrijke zaken uit naar voren. "Beste generaal of maarschalk, hier zou u eens op moeten letten!"

Niet gek voor een 31 jaar oude Amerikaanse meid van Bulgaarse afkomst.


Twee jaar geleden vierde ze haar zevende verjaardag. En schreef daarover. Klik hier voor dat artikel en hier voor een artikel over deze mijlpaal.


Vorige week, op vrijdag 23 oktober 2015, keek ze in 9 Learnings from 9 Years of Brain Pickings terug en reikte ze negen leermomenten aan. Dat is niet helemaal correct. Ze voegde aan haar zeven bevindingen (uit het terugblik-artikel uit 2013) twee nieuwe toe.

1. Allow yourself the uncomfortable luxury of changing your mind
2. Do nothing for prestige or status or money or approval alone
3. Be generous
4. Build pockets of stillness into your life
5. when people try to tell you who you are, don’t believe them
6. Presence is far more intricate and rewarding an art than productivity
7. Expect anything worthwhile to take a long time.
8. Seek out what magnifies your spirit
9. Don’t be afraid to be an idealist

1. Sta jezelf de ongemakkelijkee luxe toe om van mening te veranderen
2. Doe niets alleen maar voor prestige of status of geld of bijval
3. Ben gul (prijs, in plaats van 'af te zeiken')
4. Bouw stiltemomenten in je leven in (lummelen is goed voor de mens)
5. Geloof niet dat het klopt als mensen vertellen hoe je bent
6. Het gaat er in het leven niet alleen om hoe effectief je bent, maar meer dat je er bent
7. Belangrijke dingen kosten tijd en inspanning
8. Zoek 'dingen' die je geest vergroten
9. Ben niet bang om een idealist te zijn

Een kort citaat (uit het negende 'leermoment')
But E.B. White, one of our last great idealists, was eternally right when he asserted half a century ago that the role of the writer is “to lift people up, not lower them down” — a role each of us is called to with increasing urgency, whatever cog we may be in the machinery of society. Supply creates its own demand. Only by consistently supplying it can we hope to increase the demand for the substantive over the superficial — in our individual lives and in the collective dream called culture.

Maar E.B. White, een van onze grootste idealisten, had eeuwig gelijk toen hij meer dan een halve eeuw geleden opmerkte dat de rol van de schrijver is 'to lift people up, not lower them down' .

Multatuli en Borderwijk
Die oproep om mensen te laten 'groeien' brengt bij een Nederlander een zin van Borderwijk naar boven. En zeker bij een bibliothecaris die 'iets' heeft met het woord volksverheffing. Over de leerling die moet stijgen en een leraar die niet moet afdalen. Of zo iets. Ga je op zoek naar het origineel dan tref je twee varianten aan. Eentje van Bordewijk (uit Bint : roman van een zender) en een variant van Multatuli (uit zijn Ideeën). Pick your choice.

Borderwijk - "- Ik eis van de leraar dat hij zich niet inleeft in het kind, dat hij niet daalt. Ik eis van het kind dat het zich inleeft in de leraar, dat het klimt.

Multatuli - ‘De meester mag niet dalen, de scholier moet klimmen’ 

Een filmpje - Seven things I learned in seven years of reading, writing and living
Het artikel van twee jaar geleden is door Dissolve omgezet in een filmpje van 3,5 minuut. Prachtige beelden. Mooi vormgegeven.




Een ander filmpje - Maria Popova: 7 Things I Learned
In dit filmpje kun je Maria Popova zelf zien en horen.


Haar eerste 'gebod'
Is natuurlijk voor haar waar het vooral om draait.
We live in a culture where one of the greatest social disgraces is not having an opinion, so we often form our “opinions” based on superficial impressions or the borrowed ideas of others, without investing the time and thought that cultivating true conviction necessitates. We then go around asserting these donned opinions and clinging to them as anchors to our own reality. It’s enormously disorienting to simply say, “I don’t know.” But it’s infinitely more rewarding to understand than to be right — even if that means changing your mind about a topic, an ideology, or, above all, yourself.

We leven in een cultuur waar het niet hebben van een mening een sociale schande is. Dus baseren we onze 'meningen' vaak op vluchtige indrukken of lenen ze van anderen. Zonder er veel tijd in te steken om na te gaan of ze kloppen, iets voorstellen. Vervolgens blijven we dan op 'ons standpunt' staan, gebruiken ze als ankers in ons doen en laten. Het is daarentegen voor veel mensen raar als je zegt dat 'je het niet weet'. Maar het geeft oneindig veel meer voldoening om te begrijpen in plaats van gelijk te hebben - zelfs als dit betekent dat je gedachten over een bepaald onderwerp, zelfs een ideologie of jezelf, opzij moet zetten.

Meer lezen?
Lego - The more of these building blocks we have, and the more diverse their shapes and colors, the more interesting our creations will be. (oktober 2013)   
Cynisme is kritisch denken zonder hoop. Hoop zonder kritisch denken is naïviteit. (februari 2015)

(woensdag 28 oktober 2015)
Hans van Duijnhoven

Homepage citaten