want de kennis daarover bevindt zich in een stroomversnelling.

Aldus Sander Ruys, oprichter van uitgeverij Maven. Die de laatste vijf jaar tientallen (meestal vlotgeschreven) boeken heeft uitgegeven over menselijk gedrag. En de inzichten die de laatste jaren op dit gebied zijn gedaan. Fascinerend onderzoek, en belangrijk om te weten. Voor iedereen die beter wil begrijpen waarom 'de mens' niet altijd zo rationeel handelt. In de zaterdagbijlage van De Volkskrant wordt hij geïnterviewd. En door zijn opmerkingen over deze golf (onderzoek én boeken) kwam een oud artikel op deze website bovendrijven (Boeken over onze hersenen - november 2010). Een artikel waarin toen ietwat verbaasd werd geconstateerd dat er (toen) verdacht veel boeken verschenen over onze hersenen en hoe wij als mens 'eigenijk' functioneren. In dezelfde periode ontstond mede door deze constatering het jaarthema Who's in control? Een van het eerste door Maven uitgebrachte boek had niet toevallig als ondertitel: 'omdat hersenwetenschap onze wereld gaat veranderen'.

Uit het interview van 7 febrauri 2015 enkele citaten én daarna een selectie van enkele door Maven uitgebrachte boeken die in de collectie van de Noord Oost Brabantse Bibliotheken zijn opgenomen (ruim veertig). Verrassend is ook welk boek deze Sander Ruys als een belangrijk boek voor onze tijd naar voren schuift

"Ik vind dat boeken echt een verschil maken"
'Zeker niet. Ik wilde een uitgeverij beginnen, omdat ik vind dat boeken echt een verschil maken, iets toevoegen. Die uitgeverij moest zich richten op populair-wetenschappelijke boeken over menselijk gedrag. Nieuwe inzichten in menselijk gedrag: dat is ons onderwerp. En het is een schitterend onderwerp, want de kennis daarover bevindt zich in een stroomversnelling. Deels heeft dat te maken met de vorderingen in de hersenwetenschappen, deels met de digitalisering. Mensen kijken met bewondering naar die deeltjesversnelelr in Cern, maar als het gaat om menselijk gedrag hebben we een soortgelijk apparaat gebouwd: het internet. Daar is een enorme hoeveelheid data over menselijk gedrag te vinden en het gaat keihard met de kennis, er komen in razend tempo nieuwe inzichten bij. Ik ben zelf grootverbruiker op dat gebied. Ik lees al heel lang heel graag boeken over waarom mensen doen wat ze doen. Dat was ook wat mij in die marketing zo aansprak: waarom nemen mensen welke beslissingen? Misschien had ik psychologie moeten studeren in plaats van technische bedrijfskunde.'

Zoeken, maken, delen
() Vraag: Wat is jouw definitie van een uitgever? SR: 'Die is niet veranderd, want toen ik vijf jaar geleden besloot dat ik uitgever werd, ben ik eerst gaan zoeken naar een supersimpele definitie van wat een uitgever eigenlijk doet, en dat is dit: zoeken, maken, delen. Ik dacht: als wij nou zorgen dat we in die drie gebieden concurrerend zijn, dan moet het goed gaan.'

Menselijk gedrag is als thema zo groot
Vraag: En wist je ook meteen dat Maven één type boeken moest uitgeven? SR: 'Ja. Zoeken, maken, delen, hoe wordt je daar beter in dan de rest? Nou, door één thema te nemen, zodat je je kunt specialiseren. Een niche is alleen klein als je klein denkt. maar menselijk gedrag als thema is net zo groot als je het zelf wilt maken.' 

Onze boeken zijn vrolijk
() Vraag: Alle Mavenboeken lijken op elkaar: waarom is dat? SR: 'Een van de dingen die ik heel graag wilde, was echt herkenbare vormgeving zonder dat het een template wordt - ik vind namelijk niet dat al onze boeken op elkaar lijken. Ze zijn wel duidelijk van Maven. () Onze boeken zijn vrolijk. Dat is ook een van de dingen die we heel erg met het merk Maven proberen uit te stralen: serieuze, heftige onderwerpen, grote trends, belangrijke inzichten; maar niet zo zwaar op de hand, en ook niet bloedserieus gepresenteerd.

Een maven: niet meer kan ophouden daarover te praten
De naam: 'Dat is een persoonlijkheidstype. het is iemand die zich heel erg verdiept in een onderwerp en daarna niet meer kan ophouden daarover te praten. Iedereen kent wel mavens, bijvoorbeeld die buurman die alles weet over spiegelreflexcamera's . Heel veel van onze auteurs zijn mavens.'

Enkele door mavens geschreven boeken, uitgebracht door Maven
Dan Ariely. Heerlijk oneerlijk : hoe we allemaal liegen, met name tegen onszelf (2012)
Ori & Rom Brafman. Onderstroom : de onweerstaanbare drang tot irrationeel gedrag (2010)
Nicholas Carr. Het ondiepe  hoe onze hersenen omgaan met internet (2011)
Mark Earls. De ultieme kudde : het begrijpen en beïnvloeden van massagedag (2010)
Lone Frank. De vijfde revolutie : omdat hersenonderzoek onze wereld gaat veranderen (2010)
Kevin Kelly. De wil van technologie (2012) *
Viktor Mayer-Schönberger. De big data revolutie : hoe de data-explosie al onze vragen gaat beantwoorden (2013)
Leonrad Mlodinow. Stiekeme signalen : je wordt beïnvloed en je weet het niet (2013)
Sendhil Mullainathan & Eldar Shafir. Schaarste : hoe gebrek aan tijd en geld ons gedrag bepalen (2013)
Alex Pentland. Sociale big data : opkomst van de data-gedreven samenleving (2014)
Sam Sommers. Wij zijn onze omgeving : hoe situaties ons gedrag beïnvloeden (2012)

'Enkele' andere - must read - boeken over het 'thema' van Maven
Roy Baumeister & John Tierney. Wilskracht : de herontdekking van de grootste kracht van de mens (2012)
Ap Dijksterhuis. Het slimme onbewuste : denken met gevoel (2007) *
Rolf Dobelli. De kunst van het heldere denken : 52 denkfouten die je beter aan anderen kunt overlaten (2012)
Charles Duhigg. Macht der gewoonte : waarom we doen wat we doen en hoe we dat kunnen veranderen (2012)
Giovanni Frazzetto. Waarom we voelen wat we voelen : wat hersenwetenschap ons wel en niet kan vertellen over onze emoties (2014)
Elkhonon Goldberg. Het sturende brein : onze hersenen in een complexe wereld (2010)
Daniel Kahneman. Ons feilbare brein (2011) *
Roman Krznaric. Empathie : een revolutionair boek (2014)
Ruben Mersch. Oogklepdenken : waarom we allemaal idioten zijn (2012)
Stuart Sutherland. Irrationaliteit (2010)
Will Tiemeijer. Hoe mensen keuzes maken : de psychologie van het beslissen (2011)
Roos Vonk. Menselijke gebreken voor gevorderden (2011)
Frans de Waal. De bonobo en de tien geboden : moraal is ouder dan de mens (2013)

* klassieker

Het favoriete recente boek van Sander Ruys
Over de ideeën zelf valt waarschijnlijk eindeloos te discussiëren, maar wat ik na het lezen van 'Gratis geld voor iedereen' vooral hoopte was dat het onze huidige politici zal inspireren om wat vaker schaamteloos grote ideeën na te streven. En als ze deze ideeën dan net zo gedegen onderzoeken en onderbouwen als Bregman zelf, gaan we mooie tijden tegemoet. (over Rutger Bregman's Gratis geld voor iedereen : en nog vijf grote ideeën die de wereld kunnen veranderen)

Een column: Oefenen in een andere tijd (oktober 2014)

(zondag 8 februari 2015)
Hans van Duijnhoven

Homepage citaten