"Kijk naar je eigen!"

Veel mensen worden op zaterdag wakker met, of ontbijten met de (voorheen Tros) Nieuwsshow op Radio (sorry NPO)1. Een prettig programma. Sterke formule. Tien items. De aanleiding is vaak een nieuw boek, rapport. Onderwerpen die in de bijna afgelopen week in het nieuws waren en waar een min of meer deskundig persoon nog iets over komt zeggen. Toch komen er af en mensen langs die niet mee willen of kunnen doen aan het opgewekte karakter van de 'show'. Vandaag kwam zo iemand langs. Een bij het grote publiek waarschijnlijk niet zo bekende verpleegarts.

Deze Bert Keizer werkt al 32 jaar in een Amsterdams verpleeghuis. Hij legt uit waarom het incident rondom de moeder van staatssecrataris Martin Van Rijn geen incident is, maar structureel. Het komt in heel Nederland voor. En het ligt niet aan de verpleegkundigen in die tehuizen (doen hun stinkende best), noch aan de directies (die op uitzonderingen na ook hun best doen, voor een redelijk salaris). Nee, de crux van het probleem (dat ouderen in verpleeghuizen niet echt goed worden verpleegd - Bert Keizer geeft een cijfer: 5,8 tot 6,2 ) is gebrek aan geld. Hij stelt dat er circa 2 miljard nodig is, en dat dan alles veel beter zal worden. Honderd euro per persoon.

Grote woorden
In het begin van het gesprek doet hij enkele markante uitspraken over ouderen: "We hebben een hekel aan oude mensen.' Aan het eind wordt hij nog stelliger. Staatssecretaris Martin van Rijn praat krom wat recht is. Hij breekt de ouderenzorg af. Niet alleen in de verpleeghuizen, maar ook daarbuiten door thuishulpen te ontslaan, waardoor de problemen bij veel mensen zullen toenemen. Hij zegt dat de meesten van ons de lagere school hebben doorlopen, en dat de politiek niet aan moet komen met de stelling dat de veranderingen verbeteringen zullen zijn. Iedereen weet dat de veranderingen ingegeven zijn door economische overwegingen. Hij breekt kortom de ouderenzorg af. En: iedereen die zegt dat geld de oplossing niet is, die liegt. 

Bert Keizer
Deze verpleegarts gaf in het gesprek aan al 32 jaar te werken als verpleeghuisarts. Daarnaast is hij ook een filosoof, die in de afgelopen jaren veelvuldig boeken heeft afgescheiden over ethische vragen. Die niet altijd met gezondheid te maken hebben. 

Koud liggen (2002 - Boekenweek essay)
Onverklaarbaar bewoond : het wonderlijke domein van de hersenen (2010)
Het refrein is Hein : dagen uit een verpleeghuis (1994)
Tumult bij de uitgang : lijden, lachen en denken rond het graf (2013)
Waar blijft de ziel? (2012 Essay Maand van de Filosofie)

"Kijk naar je eigen!"
Als Peter de Bie (een van de presentatoren van de Nieuwsshow) hengelt naar een uitspraak over de politiek (die hét moet oplossen) komt Bert Keizer met de uitspraak: "Kijk naar je eigen!" Daarmee aangevend dat iedereen die 'zeurt' over dit incident en het afbreken van de zorg bij zichzelf te rade zou moeten gaan. Daarmee impliciet verwijzend naar ons democratisch systeem. Kiezers stemmen op politici. Die staan ergens voor en je moet niet raar opkijken als ze doen wat ze zeggen, bijvoorbeeld bezuinigen ('hervormen') op de zorg.

Een andere discussie
De Nieuwsshow is geen programma waarin het vaak over dit soort onderwerpen gaat. Waarschijnlijk heeft de redactie ook iets anders voor ogen gehad. Feitelijk mengde Bert Keizer zich in het politieke debat over de manier waarop onze welvaartsstaat wordt 'hervormd'. In de afgelopen week waren er twee andere incidenten - alhoewel het woord incident de lading niet dekt - die te maken hebben met de moeder van Martin van Rijn, bij wie de urine over de enkels loopt. De afgelopen week was de Franse econoom Thomas Piketty in Nederland om zijn boek Kapitaal in de eenentwintigste eeuw te promoten. Hij pleit o.a. voor het herstellen van de belastingmoraal (rijke mensen en grote bedrijven gaan ietsje meer belasting betalen). Het tweede incident dreigt tot een schandaal uit te groeien: Luxemburg-leaks. Multinationals hebben de laatste jaren wegen gevonden om amper belasting meer te hoeven betalen. Centraal stond PricewaterhouseCoopers, een internationaal operend accountantsbureau, die grote bedrijven hielp om zo min mogelijk belasting te betalen. Het ligt voor de hand om te denken dat hun concurenten hetzelfde doen en hebben gedaan. 

De link met het verhaal van de boosheid van Bert Keizer is natuurlijk dat de (Nederlandse) overheid heeft laten gebeuren dat haar belastinginkomsten de laatste jaren zijn teruggelopen. 

(zaterdag 8 november 2014)
Hans van Duijnhoven

Homepage citaten