Until Facebook came along we didn't know how lonely we were

 Eind oktober/begin november 2014 werd door de Engelse tak van The School of Life in London een reeks lezingen georganiseerd onder de noemer Midtown Big Ideas Exchange - een uitwisseling van grote ideeën in een deel van Londen. Oprichter Alain de Botton - van die school voor het leven - nam uiteraard de eerste lezing voor zijn lezing: The virtues of modern business. De deugden van modern zakendoen. Deze lezing en titel is een knipoog naar een eerder dit jaar door hem geschreven artikel: Ten virtues for the modern age. Tien deugden voor de moderne tijd.

Building a better version of capitalism is a massive startup opportunity
Tot nu toe is de tekst van deze lezing nog niet op internet geplaatst, noch een filmpje waarin we hem deze lezing horen uitspreken. Wel verscheen op zondag 2 november een artikel van ene Natasha Lomas onder de titel: Building a better version of capitalism is a massive startup opportunity. Een betere versie van kapitalisme tot stand brengen is een enorme kans voor startups. Of iets vrijer vertaald: iedereen die er in slaagt een betere versie van het kapitalistische systeem tot stand te brengen kan er veel geld aan verdienen. Daarmee impliceert de titel én (dus) Alain de Botton dat er 'iets' schort aan het huidige kapitalistische systeem. Dat is - om het zwak uit te drukken - geen uniek standpunt. Dit soort geluiden kun je - mits je daarvoor open staat - overal ophalen. Voor iedereen die Alain de Botton een beetje kent zal het geen verrassing zijn dat hij aan deze constatering 'een mooie draai' geeft. Centraal in die 'draai' staan woorden als optimisme, vertrouwen, kansen.

Alain de Botton slaagt er wederom in een belangrijk artikel af te scheiden, waarover veel gesproken zal worden. Het Engelse artikel van Natasha Lomas bevat ruim 2100 woorden. Hieronder enkele langere citaten (Engels/Nederlands)

Het begin van het artikel
Why, on a philosophical level, has Facebook been so staggeringly successful? A startup that swelled into a multi billion dollar revenue generating business in a relatively short span of years, one which continues to attract billions of users every month?
According to writer and philosopher Alain de Botton the company’s success can be explained by the fact it tapped into a genuine human need that was being overlooked and underserved by the rest of the business community: the desire to have better relationships.

Waarom is Facebook, op een filosofisch niveau, zo belachelijk succesvol? Een startup die in enkele jaren opzwol tot een miljarden omzettend bedrijf, en er in slaagt maandelijks miljarden gebruikers aan te trekken.
Volgens schrijver en filossof Alain de Botton kan het succes van het bedrijf verklaard worden door het feit dat het een echte menselijke behoefte, die door de rest van de zakenwereld werd genegeerd en onvoldoende gediend, aanspreekt: het verlangen om betere relaties te hebben.

We hebben een beter kapitalistisch systeem nodig
He was making the comments in a talk on the virtues of modern business last week, at London’s Midtown Big Ideas Exchange — beginning with the premise that we need a better, more virtuous version of capitalism. Not that capitalism itself is broken, with de Botton professing himself a capitalist with caveats, but that the current version is misguided and misdirected — with businesses all too often created to fix problems that are, as he put it, “nonsense” or “bullshit”. Rather than addressing areas of genuine human psychological need.

Hij maakte deze opmerkingen vorige week tijdens een lezing over de deugden van modern zakendoen, op de London Big Ideas Exchange. Hij begon met de stelling dat we een betere, meer deugdzame verise van kapitalisme nodig hebben. Het kapitalisme an sich is niet kapot. De Botton ziet zichzelf als een gewaarschuwd kapitalist, maar de huidige versie beweegt in de verkeerde richting. Met bedrijven die te vaak met nonsens of bullshit oplossingen voor problemen komen.  Terwijl ze beter 'dingen' kunnen bedenken die echte menselijke behoeften oplossen.

Bullshit verkopen of niet
No one in a developed economy can argue that selling bullshit is going to increase the sum total of human happiness. Not even in a mercenary sense — because, as de Botton pointed out, after a certain income threshold, rising wealth is not a psychological accelerator to happiness.

Niemand in een ontwikkelde economie kan beweren dat bullshit verkopen de som van het totale menselijke geluk zal vergroten. Zelfs niet vanuit een geldbelust standpunt - omdat, zoals De Botton uitlegde, boven een bepaalde grens meer inkomen niet langer fungeert als een versneller van geluk.

Sociale onrust en menselijk ongeluk
“How are we going to go about creating a better version of business — a better version of capitalism?” he began, dubbing this “one of the most pressing issues of our time” given its contribution to social unrest and human unhappiness. “Capitalism has taken a real bashing over the last few years, is in deep trouble as a concept, assailed from all sides. Where we’re aiming to get to is a good version of business, a good better version of capitalism.

'Hoe gaan we een betere versie van zakendoen maken - een betere versie van het kapitalisme?' Zo begon hij over 'een van de meest urgente items van onze tijd' omdat het (huidige systeem) bijdraagt aan sociale onrust en menselijk ongeluk. 'Kapitalisme heeft de laatste jaren veel klappen gekregen, is als concept in zwaar water terecht gekomen, en wordt van alle kanten aangevallen. Waar we naar op zoek moeten is een goede versie van kapitalisme.

If we don't the mob will
“We’ve got to try and make headway because if we don’t make headway the mob will. We live in a world that’s dominated by social media. By instantaneous, mob, collective reactions to things and unless businesses, and people involved in business understand a little bit more about what they’re doing, and what they should be doing, and what they should be defending, and what they should be changing the system will be in trouble.”

'We moeten proberen ruimte te maken voor iets anders, want als wij het niet doen dan zal 'de straat' het doen. We leven in een door sociale media gedomineerde wereld. Waar razendsnel een groep kan ontstaan als reactie op een bepaalde ontwikkeling. En als mensen in de zakenwereld daar geen oog voor hebben, niet begrijpen waar ze mee bezig zijn, noch zich realiseren wat ze zouden moeten doen om 'het systeem' te veranderen, dan zou het (kapitalisme)  in gevaar kunnen komen.

Nick Hanauer en anderen
Vervolgens verwijst Natasha Lomas (terecht) naar een TED-speech van Nick Hanauer (expressed similar sentiments about the need to address capitalism's rising inequality): Beware, fellow plutocrats, the pitchforks are coming. Onduidelijk is of De Botton het in zijn verhaal ook meenam. Hij noemt wel een boek van een Engelse econoom. Niet Edward en Robert Skidelsky of de Tsjech Tomás Sedlácek, maar Richard Layard. Die al in 2005 een boek schreef over geluk en economie. Centrale stelling: mensen met een bepaald inkomensniveau worden niet nog gelukkiger als ze meer geld krijgen.

'Dingen' aan ons verkopen die we niet nodig hebben
Hence the misdirection of much of modern capitalism — since it’s pouring its energies into coming up with ever more clever ways to sell us things we don’t need, rather than applying intellect to figure out what we really need and selling us that instead.

Het moderne kapitalisme is grotendeels de weg ingeslagen om steeds slimmere manieren te verzinnen om ons dingen te verkopen die we niet nodig hebben, terwijl ze zich ook had kunnen inspannen om er achter te komen wat we echt nodig hebben en die producten te maken.


Tim Jackson over spul dat we niet nodig hebben

Alain de Botton (en Natasha Lomas) refereert aan een bekende quote, die vaak toegeschreven wordt aan de Engelse econoom Tim Jackson: “… people are being persuaded to spend money we don’t have, on things we don’t need, to create impressions that won’t last, on people we don’t care about”

Behoeftes en verlangens
Vervolgens stipt De Botton het verschil tussen behoeftes en wensen aan. Behoeftes zijn essentieel. Zonder voedsel, water, sex, beschutting, kleding kunnen we als mens niet overleven. Behoeftes zijn eindig. Wensen daarentegen zijn oneidig en we worden doorlopende verleid om meer te willen, kopen, afnemen. Dan komt hij met de Griekse filosoof Epicurus aanzetten en diens oude recept voor menselijk geluk: community/friendship, the chance to be independent, and the chance to think continuously about an inner life in order to reduce personal anxiety.

Facebook
Daarna steekt hij een kleine loftrompet voor Facebook. Een door en door kapitalistisch bedrijf dat iets heeft bedacht wat uitgaat van menselijke behoeften. De behoefte aan contact met andere mensen. Dan noemt hij enkele statistieken: de helft van de huwelijken strandt en de andere helft, die bij elkaar blijft, denkt regelmatig of het zinvol is om er mee door te gaan. Dan komt de zin:

“We need to think about this area. It should be a major area of the economy. It should be a bigger area of the economy than running shoes,”

'We moeten hierover nadenken. Het zou een groot deel van de economie moeten zijn. Groter dan bijvoorbeeld schoenen verkopen.'

De Botton vindt het prima wat Facebook doet, maar het kan nog veel beter. Facebook is 'aardig' bezig, weet van de behoeftes uit de piramide van Maslov, maar het moet anders, beter: I don’t think it’s doing it that well, but it’s further up the tree than an oil company. It’s further up the pyramid of needs.

De economie kan nog zo veel groeien!
“And I think this is going to be the direction as neuroscience makes advances, as we enter into a more psychological century, and as we realize that we’re still only at the beginning of capitalism. It looks like we’ve got everything. It looks like Apple’s invented every gadget but there’s so much that still needs to be done, the economy still has so much to grow for.”

'Naarmate de neurowetenschap vorderingen maakt zullen we meer en meer in een 'psychologische eeuw' terecht komen en ons realiseren dat het kapitalisme nog lang niet al onze behoeften bevredigt. Het lijkt alsof we alles hebben. Alsof Apple elke gadget al heeft uitgevonden, maar er is nog zo veel dat gedaan moet worden. De economie kan nog steeds zo veel groeien.'

Mismatch tussen talenten en je baan
One area de Botton singled out as ripe for far more better businesses to be created is matching human talents to jobs. A mismatch in our skills and careers is the cause of much modern misery, he argued, saying far more innovation is needed here.
“Most of us are still trapped in the cage that was chosen for us by our 17-year-old selves and we can’t get out of it because we are still at the dawn of really trying to understand how to match people with jobs which properly fit their talents,” he said. “One resource we waste inordinate amounts of all the time is human talent. We are still not matching talent properly.”

Menselijke talenten koppelen aan banen
De Botton stipt een terrein aan waar geld verdiend kan worden: menselijke talenten koppelen aan banen. Een verkeerde keuze in onze vaardigheden en carrières leidt tot veel modern ongemak. Op dit gebied is veel innovatie vereist.
'De meeste mensen zitten opgesloten in een kooi die door onszelf als 17-jarige is gekozen en we kunnen er niet uit omdat we pas aan het begin staan van een ontwikkeling waarin we banen van mensen koppelen aan hun talenten. Een grondstof die we buitensporig verspillen is menselijk talent. We matchen talent nog steeds niet zoals het hoort.'

Anders gezegd
“In other words there is a lot of need out there that is not yet being satisfied. I think we should and can have full employment if we focus on allocating our resources properly.”

Anders gezegd zijn daar buiten veel behoeften die nog niet bevredigd worden. Ik denk dat we veel mensen aan het werk kunnen helpen als we onze focus daar meer naar verleggen.

Werkloosheid
Every bit of human unhappiness is a business waiting to be born. Some people say what business should I do, what business should I go into? And I always say are you unhappy about anything in your life? Make a list of everything you’re unhappy about — from the moment you wake up to the moment you go to sleep, in an average day.  Everything you write down is a business

Elk stukje menselijk ongeluk is een kans om er geld aan te verdienen. Sommigen vragen zich af wat ze zouden moeten oppakken, hoe ergens geld mee te gaan verdienen? En ik vraag altijd of er dingen in jouw leven zijn waar je ontevreden over bent. Maak een lijstje van dingen die je ongelukkig maken - vanaf het moment dat je opstaat tot je naar bed gaat, tijdens een normale dag. Elk ding dat je opschrijft is een kans om er geld mee te verdienen.

Just scratching the surface - krassen aan de oppervlakte
“There are so many needs which we haven’t yet learned to satisfy and a full economy will be one which properly delivers happiness across so many areas. At the moment we are just scratching the surface. We have managed to satisfy people’s basic material needs… but we’re unhappy, we’re squabbling, we’re looking for meaning. These are all businesses waiting to be born. Waiting for the ingenuity of entrepreneurs to harness human unhappiness and connect it up to profit.

Er zijn kortom nog zo veel behoeften die nog niet bevredigd worden. Momenteel krassen we aan de oppervlakte. We zijn er in geslaagd de basisbehoeften van mensen te bevredigen  .. maar we zijn ongelukkig, we kibbelen, we zoeken naar betekenis. Overal liggen kansen om geld te verdienen. Wachtend op de vernuftigheid van enterpreneurs om menselijk ongeluk aan te pakken en er geld mee te verdienen.

Until Facebook came along we didn't know how lonely we were.
“Until Facebook came along we didn’t know how lonely we were. Or how much we wanted to connect with other people. We didn’t even know it was a need, we didn’t know it was a business. That need to send people messages all the time about more or less nothing — we didn’t know that was a need. That’s what businesses do, they latch on to our needs and there is an enormous area of opportunity waiting to be discovered.”

Totdat Facebook kwam wisten we niet hoe eenzaam we waren. Of hoe graag we verbonden wilden zijn met andere mensen. We wisten niet eens dat het een behoefte was, we wisten niet dat er geld mee verdiend kon worden. Die behoefte om mensen doorlopend berichten over bijna niets te sturen - we wisten niet dat het een behoefte was. Dat is wat bedrijven doen, ze haken in op onze behoeften; er ligt een enorme hoeveelheid mogelijkheden te wachten om ontdekt te worden.

Stimuleren, aansporen
Aan het slot van zijn betoog spoort hij de écht rijke mensen aan om hun verantwoordelijkheid te nemen. Hij doet dit uit naam van de bekende Adam Smith. Zij moeten 'more sociallly beneficial contributions' maken. Zinvol bijdragen aan sociaal wenselijke zaken . Dat staat haaks op het oude paradigma, waarin het daar juist niet om ging. Centraal stond daarin (zeg in de 19e en 20e eeuw) veel geld verdienen. Het doet er niet toe waarmee, hoe. Als het maar flink rendeerde. Hij eindigt zijn lezing niet met het woorden deugden (virtues) maar met values (waarden). En komt zo via een omweg terecht op een jaarthema van twee seizoenen geleden: Echte waarde(n).

“We’ve got a very dangerous value system which rewards things it shouldn’t be rewarding,” he added. “But the useful thing is the rich don’t want money they want love. Therefore a good society takes that and does very interesting things with it.”

We hebben een gevaarlijk waarden systeem dat dingen beloond die niet beloond zouden moeten worden. Maar het bruikbare inzicht is dat de rijken geen geld maar liefde willen. Daarom begrijpt een goede samenleving dat en doet er interessante dingen mee.


(dinsdag 4 november 2014)
Hans van Duijnhoven

Homepage citaten