Het kan niemand zijn ontgaan: op zondag 18 mei 2014 stierf Wubbo Ockels. 68 jaar oud. Té vroeg. Dat cliché wordt vaak gebezigd, maar Wubbo was nog van alles van plan. Helaas, de Goden - waar hij niet in geloofde - bepaalden anders:

The gods may throw a dice / Their minds as cold as ice
And someone way down here / Loses someone dear

Uit: The winner takes it all van Abba uit 1980 van de plaat Super trouper.

Dat Wubbo tot het laatst strijdbaar én optiminstisch was blijkt uit het interview dat het AD op maadagochtend 19 mei publiceerde: 'Ik heb een superleven gehad'. Ook staat daarin 'De laatste brief van Wubbo Ockels' en 'De 10 geboden van het geloof in de mensheid'.

Uit deze teksten blijkt dat hij zich grote zorgen maakt over de mens. Minder over de aarde. Die zal zonder ons wel haar rondjes rondom de zon blijven afleggen. Wubbo Ockels stond niet alleen stond in dit denken, zich zorgen maken over de toekomst. Er zijn anderen die in dezelfde 'traditie' staan. Mensen die zich met onze eerste astronaut afvragen of we geen andere weg in zouden moeten slaan. Noem het 'Oefenen voor een andere tijd'.

'Stop vernietiging van de mensheid!'
Onder deze kop plaatste de redactie van het AD de laatste brief van Wubbo Ockels. Die brief was/is niet nieuw, want de brief in het AD is een vertaling van een Engelse brief die hij al in januari 2014 schreef en openbaar maakte: Happy Energy. The movement for a sustainable Earth and Us; Humanity.

Enkele regels uit die brief die impliciet een oproep is om te "oefenen voor een andere tijd":
Het is genoeg, we zijn te ver gegaan!!! De industriële revolutie heeft ons in een ongewenste situatie gebracht. We zijn door de natuur geraasd, we vernietigen onze levensbronnen. We moeten stoppen, we moeten veranderen, we moeten een ander pad kiezen, we moeten onze levens veranderen, en de manier waarop we zaken doen. () we moeten een nieuwe houding vinden, een nieuwe cultuur, een nieuwe instelling, een nieuwe eenheid van de mensheid, voor ons voortbestaan.
() We zijn ons allemaal bewust van waar de mensheid naartoe gaat. We kunnen de mensheid in een betere richting richting krijgen, als we samenwerken. We kunnen een nieuwe religie creëren die ons allemaal samenbrengt.
Er zijn veel religies die mensen samen krijgt, maar nooit alle mensen. De verschillende goden waarin mensen geloven, scheiden de mensheid juist in groepen. () Deze religies zijn niet duurzaam. Maar als we in de mensheid geloven, zullen we geen conflciten meer hebben, omdat we één zullen zijn.
() Geloven in de mensheid is een andere manier van denken. Een bewustzijn van waar we zijn en wat de aarde voor ons betekent. De noodzaak om die aarde te beschermen is een steeds grotere noodzaak geworden. De ruimtevaart heeft ons een spiegel voorgehouden. We zijn nu echt waar we zijn: op een prachtige planeet, waar we niet zonder kunenn. We zijn allemaal astronauten van het Ruimteschip Aarde.
() Laat elk van ons helpen om onze religie vorm te geven. Laat elk van ons zijn geloof uitspreken in een duurzame mensheid.

Klik hier voor een artikel over Daan Roosegaarde, het programma Zomergasten en het fragment Overview (waarin astronauten aan het woord worden gelaten over de overweldigende indruk die de aarde op hen vanuit de ruimte maakte). (Verbluft - Toen ze bij de derde passage vanachter de maan vandaan kwamen, kregen ze een panorama te zien dat ons wereldbeeld voor altijd zou veranderen).

Hieronder enkele boeken die nauw aansluiten bij de teneur van 'zijn' tien geboden en de inhoud van zijn afscheidsbrief.

Peter Westbroek. De ontdekking van de aarde : het grote verhaal van een kleine planeet (2012)
Een geoloog weet dat de aarde alles heeft voortgebracht, inlcusief al het leven. Wees er zuinig op.

Alan Wesiman. De wereld zonder ons (2007)
Indien de mens op aarde zou wegvallen dan herstelt de rest zich zeer snel van onze ingrepen.

Gunter Pauli. Blauwe economie : 10 jaar  100 innovaties 100 miljoen banen (2012)
Een lid van de Club van Rome heeft veel ideeen om 'de wereld te veranderen'

Jan Rotmans. In het oog van de orkaan : Nederland in transitie (2012)
Hoogleraar transitiekunde schetst hoe Nederland bezig is met duurzaamheid (op allerlei gebied, zoals de zorg, voedsel- en energievoorziening, bouw en ruimtelijke ordening).

Peter Sloterdijk. Je moet je leven veranderen : over antropotechniek (2009/2011)
Moeilijk leesbaar boek met een titel die niets aan duidelijkheid te wensen over laat.

Stéphane Hessel. Doe er iets aan!  : gesprekken met Gilles Vanderpooten (2011)
Oproep van een Frans diplomaat om niet te blijven hangen in klagen, anderen de schuld geven. Go, make something happen.

Matt Ridley. De rationele optimist : over de ontwikkeling van de welvaart (2010)
Visie waarin Wubbo Ockels zich ongetwijfeld in herkende, en in wiens geest hij handelde.

Anselmus Ponell. Het toekomst manifest (2012)
Een Nederlandse architect ontvouwt onder een schuilnaam een visie voor de mensheid.

Stéphane Hessel. Doe er iets aan : gesprekken met Gilles Vanderpooten (2011)
De inmiddels overleden Franse diplomaat roept ons allen - maar vooral de jeugd - op niet te blijven hangen in 'klagen', maar tot actie, engagement.

Paul Rosenmöller. Van droom naar daad : Paul Rosenmöller in gesprek met prominente denkers en doeners (2013)
Bewerking van interviews uit het radioprogramma OBA Live, namens de IKON gepresenteerd door Paul Rosenmöller en Mieke Spaans - Bevat interviews met Wubbo Ockels, Anne-Mei The, Henk van Houtum, Esther-Mirjam Sent, Maurice de Hond, Manuela Kalsky, Thomas Rau, Stijn Franken, Bercan Günel, Ivan Wolffers, Martin Sitalsing en Matthijs Bierman

(maandag 19 mei 2014)
Hans van Duijnhoven

Homepage citaten