We zouden niet de eersten zijn. Aan het begin van de 20e eeuw was er al een werknemer die door de technologie overbodig werd gemaakt:

een werknemer waar in het Engeland van 1901 nog 3,25 miljoen arbeidsplaatsen voor waren, en twintig jaar later nog maar twee miljoen. Door de opkomst van de verbrandingsmotor werd zijn loon steeds lager, totdat hij zijn voedsel niet meer kon terugverdienen.

Ik heb het over het paard.

Met de razendsnelle opmars van rijdende, lezende en pratende superrobots moeten ook wij vrezen voor onze baan.

Zo begint Rutger Bregman zijn artikel De race tegen de machine in De Correspondent, van maandag 11 november 2013. Wederom een artikel waarin hij als redacteur vooruitgang GROTE onderwerpen aansnijdt. Zaken waarover een debat gevoerd MOET worden. Maar in Den Haag en omstreken blijft het verdacht stil.

Hij begint zijn artikel als volgt:
Bijna de helft van alle banen loopt een groot risico te worden ingepikt door een robot. Niet over honderd jaar, maar binnen twintig jaar al. Het is een van de grootste uitdagingen van deze tijd: hoe overleven we de eeuw van de machine?

Relatie met eerdere artikelen?
Rutger Bregman spreekt en schrijft in commissie. Dat wil zeggen: hij baseert zich op deskundigen die op deelterreinen weten wat er gaat spelen, aan zit te komen. En trekt op basis daarvan zijn eigen conclusies en probeert in Nederland een debat uit te lokken. Zijn centrale stelling is dat we aan de vooravond staan van een samenleving waarin veel werk overbodig zal worden. Waardoor we gedwongen zullen worden na te gaan denken over zaken als een basisinkomen en de verdeling van inkomens.

Kevin Kelly
Toevallig - nou ja, dus niet - verscheen bijna een jaar geleden in het Amerikaanse maandblad Wired een artikel van Kevin Kelly over hetzelfde onderwerp. Better than humans: why robots will - and must - take our jobs. Kevin Kelly is de auteur van (het prachtig geschreven) De wil van technologie, waarin hij de stelling betrekt dat 'de technologie' als een soort autonoom wezen al maar doorgaat met nieuwe toepassingen te bedenken. Niets kan of zal hem/haar tegenhouden. Hij is nog stelliger als Bregman: maar liefst 70% van de banen zal verdwijnen.

Imagine that 7 out of 10 working Americans got fired tomorrow. What would they all do?

It’s hard to believe you’d have an economy at all if you gave pink slips to more than half the labor force. But that—in slow motion—is what the industrial revolution did to the workforce of the early 19th century. Two hundred years ago, 70 percent of American workers lived on the farm. Today automation has eliminated all but 1 percent of their jobs, replacing them (and their work animals) with machines. But the displaced workers did not sit idle. Instead, automation created hundreds of millions of jobs in entirely new fields. Those who once farmed were now manning the legions of factories that churned out farm equipment, cars, and other industrial products. Since then, wave upon wave of new occupations have arrived—appliance repairman, offset printer, food chemist, photographer, web designer—each building on previous automation. Today, the vast majority of us are doing jobs that no farmer from the 1800s could have imagined.

It may be hard to believe, but before the end of this century, 70 percent of today’s occupations will likewise be replaced by automation. Yes, dear reader, even you will have your job taken away by machines. In other words, robot replacement is just a matter of time. This upheaval is being led by a second wave of automation, one that is centered on artificial cognition, cheap sensors, machine learning, and distributed smarts. This deep automation will touch all jobs, from manual labor to knowledge work.

Andere aspecten
Bregman en Kelly snijden veel aan, maar gaan niet in op de stelling van psycholoog/informaticus Henny van der Pluijm dat we als samenleving niet alleen na zouden moeten gaan denken over het (economisch) wegvallen van banen, maar ook over rechten en plichten voor die robots (!!) De ondertitel van zijn boek is 'burger ze in nu het nog kan". Op het eerste gezicht een volstrekt belachelijke uitspraak, maar iedereen die er even over na wil denken zal moeten toegeven dat we als samenleving inderdaad heel veel wetten zullen moeten aanpassen als slimme, zelflerende systemen (noem ze voor het gemak 'robots') binnen onze maatschappij gaan acteren. En af en toe fouten zullen maken (bewust of onbewust, dat is an sich al een moeilijk, filosofisch issue). Of in situaties terecht zullen komen die conflicteren met échte (real) humans.

Zondag 17 november 2013
Spreekt Henny van der Pluijm op uitnodiging van de bibliotheek in de Groene Engel in Oss over zijn boek Rechten en plichten voor robots in het kader van het jaarthema Oefenen voor een andere tijd.

Een ding is zeker
Indien ook maar een fractie waar is van wat Bregman, Kelly, Van der Pluijm en ene Marcel Heerink beweren dan staan we aan de vooravond van decennia waarin we als mens zullen moeten oefenen om die robots op te nemen in onze samenleving. Of, nog raarder, hoe robots - over pakweg dertig jaar , als ze in de 'meerderheid' zijn -, met ons, mensen, om zullen gaan.

Een besloten gemeenschap
Zoals bekend is De Correspondent een digitaal platform, dat alleen leden mogen en kunnen lezen. Klik hier voor een filmpje waarin uitgelegd wordt hoe hun formule en website in elkaar zit en werkt. Kosten: €5,-- per maand.

(maandag 11 november 2013)
Hans van Duijnhoven

Homepage citaten