... meerdere malen per week luisteren naar muziek - dit effect was bijna even groot als dat van de dagelijks vertelde verhaaltjes.

Onlangs verscheen de vertaling van een boek dat in Duitsland maandenlang op de bestsellerlijsten heeft gestaan. Terecht. Een boek dat een breed publiek verdient. Een publiek dat vraagtekens moet (?), wil (?) of durft te zetten bij alle digitale jubelverhalen. Van een Duitse schrijver die daar dwars tegenin gaat. Met argumenten, gebaseerd op onderzoek. Een echte wetenschapper: geheugenonderzoeker Manfred Spitzer. Titel: Digitale dementie : hoe wij ons verstand kapotmaken.

Het bovenstaande citaat komt uit hoofdstuk 6 (Baby-tv en baby-Einstein dvd's) (pagina 134) waarin hij duidelijk maakt dat erg jonge kinderen vooral leren door menselijk contact en dat het zinloos (!!!) is babies in een maxi-cosi voor een beeldscherm te dumpen in de hoop dat ze daardoor slimmer zullen worden. Integendeel: kinderen die zulke ouders hebben doen het later aantoonbaar beduidend slechter.
De Openbare Bibliotheken verspreiden sinds enige tijd onder ouders van pasgeboren kinderen zogenaamde Boekstart-koffertjes. In de hoop dat zij (die ouders) dagelijks kort (want lang heeft geen zin) iets taligs met hun kinderen doen: voorlezen, zingen, nonsensversjes 'declameren'. lol hebben met taal en hun kind. Alles beter dan ze oneerbiedig voor een beeldscherm te dumpen.

Kritisch
Manfred Spitzer is erg kritisch over de vermeende positieve gevolgen van de digitale wereld. Zeer kritisch. Heel vaak betoogt hij dat die wereld ons niet slimmer, maar dommer, a-socialer en dik (letterlijk) maakt. We brengen helaas té veel tijd door achter een beeldscherm: tv. pc, smart phone, iPad. An sich zijn het prachtige media, maar meestal kiezen we juist voor die opties die ons niet slimmer, maar eerder a-socialer maken en door daar zo veel uren mee bezig te zijn worden we vanzelf té dik.

Zomertip
Mocht u boos zijn geworden door bovenstaande woorden dan rest slechts één tip: koop of leen dit boek. Lees het. Dat is geen straf want hij kan redelijk goed schrijven. En haalt veel overhoop. En kijk daarna eens in de spiegel.

Meer lezen, andere verwante boeken
Nicholas Carr. Het ondiepe : hoe onze hersenen omgaan met internet (2011)
Jaron Lanier. Nee, je bent geen gadget (2010)

Dit boek kent Manfred Spitzer niet, maar hij zal het niet eens zijn met de schrijvers
Jeroen Boschma & Inez Groen. Generatie Einstein (oorspronkelijk uit 2006)

Mea culpa?
Achteraf hadden we het anders kunnen doen. Dat gevoel komt op door dit boek. "We" zijn de Openbare Bibliotheken in Noord Oost Brabant. Waar we als een van de eersten in de Nederlandse bibliotheekwereld al in het eind van de jaren tachtig probeerden in te spelen op de digitale ontwikkelingen. Dat moest. Uiteraard. Een (goede) Openbare Bibliotheek probeert in haar collectie, activiteiten en diensten de nieuwste ontwikkelingen mee te nemen. Prima, maar achteraf kun je (ook na lezing van het boek van Manfred Spitzer) vraagtekens zetten bij (bijvoorbeeld) het uitlenen van computergames. Dat heeft veel jongens (en minder meisjes) afgehouden van zaken die belangrijker voor henzelf en hun eigen ontwikkeling waren. Boekstart past beter bij een bibliotheek. Laten we het daar maar op houden.

(maandag 8 juli 2013)
Hans van Duijnhoven

Homepage citaten