Vladimir Nabokov - Het enige dat we kunnen doen, is zoveel mogelijk genieten van dat ene kiertje licht.

Het enige dat we kunnen doen, is zoveel mogelijk genieten van dat ene kiertje licht.

Dit is de laatste regel uit een portret van hoogleraar Jeugd en Media Patti Valkenburg. Op zaterdag 18 mei 2013, in het katern Lux van NRC Handelsblad. Met als parmantige kop Alles gaat goed en alles lukt. Ze komt naar voren als een vrouw die weet waar ze mee bezig is: onderzoek doen naar mediagedrag van en door jeugd en jongeren. Uit dit artikel enkele citaten, om te beginnen het slot:

Ze gebruikt haar tijd liever om te werken. "Cliché, maar waar. Mijn hobby is mijn werk." Ze zit nu aan haar "10.000-urennorm". Die regel is bekend geworden door de Amerikaanse schrijver Malcolm Gladwell. Hij zegt dat succes het resultaat is van talent en heel veel uren oefenen. Na twintig jaar tachtig uur werken per week, is voor haar de oogsttijd aangebroken. "Wat ik vroeger in twee weken deed, lukt me nu in twee uur. Een artikel schrijven, een onderzoek lezen. Alles gaat goed en alles lukt."
Durft ze dat zo maar, zonder vrees voor de dag van morgen, te zeggen? Ze kijkt me recht aan en zegt: "De wieg schommelt boven een afgrond." Het blijkt een citaat te zijn, uit de autobiografie Geheugen, spreek van Vladimir Nabokov. Ze kent het uit haar hoofd. "Het gezond verstand zegt ons dat ons bestaan niet meer is dan een vluchtig kiertje tussen twee eeuwigheden van duisternis." Het is haar levensmotto. "Mooi hè", zegt ze. "Het enige dat we kunnen doen, is zoveel mogelijk genieten van dat ene kiertje licht."


Vladimir NabokovVladimir NabokovZó snel
Daarna heeft ze het over het boek dat ze aan het lezen is over big data, informatiebestanden die zo groot zijn dat geen computersysteem ze meer onder controle kan houden. "De techniek verandert nu zo snel, we kunnen ons geen voorstelling maken van hoe onze samenleving er over tien jaar uit zal zien."

Verslaafd
Zij is, zegt ze, een optimist. "De meeste kinderen kunnen goed omgaan met media. Ouders maken zich druk om hun tieners die gemiddeld zeven uur achter een beeldscherm zitten. Maar doen zij niet precies hetzelfde?

Wetenschap
En dan zegt ze iets dat zo vlot klinkt, dat ze het wel eerder bedacht moet hebben. "Voor mij is wetenschap als een online computergame. Je komt steeds een level hoger, je kunt jezelf eindeloos verbeteren. Je kunt het niet alleen doen, maar hebt andere spelers van over de hele wereld nodig. Je frustratietolerantie moet hoog zijn, want het gaat vaak mis. Maar als je succes boekt, krijg je erkenning van alle medespelers.
Speelt ze weleens een online game?
Nooit, zegt ze. "Ik ben geen gamer. Dat kost zo veel tijd." Facebook en Twitter, ook tijdrovend. Interessant om te onderzoeken, maar zelf gebruikt ze het niet. WhatsApp vind ik wel leuk.

Enkele titels
Vladimir Nabokov.  Geheugen, spreek (1951)
Malcolm Gladwell. Uitblinkers : waarom sommige mensen succes hebben en anderen niet (2008) 
Patti Valkenburg. Beeldschermkinderen : theorieën over kind en media (2e herz. dr, 2008) 
Kevin Kelly. De wil van technologie (2012) 
Ian McEwan. Suikertand (2012) 
Graham Swift. Het volle daglicht (2002) 

(zondag 19 mei 2013)
Hans van Duijnhoven

Homepage citaten