Amateurs die "in opstand komen tegen het couch potatoism, op de bank hangen voor de televisie".

Het volledige citaat is als volgt:
Hij signaleert "een opwelling van creativiteit". Amateurs die "in opstand komen tegen het couch potatoism, op de bank hangen voor de televisie". Op zich misschien net als hij gewoon zoeken naar ontspanning naast hun werk. "Het lijdt voor mij geen enkele twijfel dat je rijker wordt door bijvoorbeeld iets creatiefs te doen, socialer, je ontwikkelt een vaardigheid, en gebruikt je hersenen." Hij speelt regelmatig met vrienden: "Gewoon wat noten lezen, prutsen, een fles wijn opentrekken".

Aldus Alan Rusbridger, hoofdredacteur van de Britse krant The Guardian. Hij wordt op zaterdag 23 maart 2013 geïnterviewd in NRC Handelsblad. Uiteraard gaat het over zijn werk voor deze invloedrijke (en verliesgevende) krant, maar vooral over zijn vastberadenheid om tussen de drukke bedrijven heen elke dag tijd te vinden om twintig minuten piano te spelen. De kop van het artikel is "Chopin hield mij gezond" en verwijst naar diens ballade in g mineur (opus 23). Waarover hij een boek schreef (Play it again - niet vertaald in het Nederlands).

Onbedoeld sluit dit artikel ook aan bij de start van De Correspondent. Het nieuwe platform dat Rob Wijnberg opstartte. Althans, hij deed begin deze week een oproep om geld te doneren. Dat is gelukt (op dit moment - zaterdag 23-3 om 11:07 staat de teller op 12.438). Maar Rusbridger heeft een ander standpunt. Hij 'gelooft' om te beginnen nog wel in de rol van een dagblad als nieuwsbrenger. Weet evenals Wijnberg dat de krant in papieren vorm binnenkort voorbij zal zijn. Maar wil zijn content op internet niet (volledig) achter betaalmuren wegstoppen of zoals Rob Wijnberg een bedrag van 60 euro van zijn 'klanten' vangen.

Nieuws
En er is nieuws. Voortdurend nieuws. Dat stopt niet voor een redactie die over twee jaar volledig digitaal wil zijn, onlangs kantoren in New York en Sydney opende, en online inmiddels 77,9 miljoen unieke bezoekers per maand trekt. Noch voor een hoofdredacteur die weliswaar niet alles leest, maar wel verantwoordleijk is voor de zesdaagse Guardian, de zondagse Observer én alle online pubicaties. Rusbridger slaapt met in één oor Radio 5, de BBC-nieuwszender. Het is alsof je een hamster bent die maar rond rent in zijn rad, zegt hij.

Muziek
De enige reden dat Rusbridger (59) niet aan die druk bezwijkt is muziek. Twintig minuten per dag - hij staat er eerder voor op - laat hij alles vallen om piano te spelen, en één uur per week heeft hij les. "Als ik speel, is er geen ruimte om aan iets anders te denken. Alleen wannneer ik speel, kan ik de rest van de wereld buitensluiten", vertelt hij.

Ballade nr. 1
Hij beschrijft het in zijn boek Play it again, dat onlangs verscheen. Het is het dagboek van een drukbezet man, die in één jaar Chopins Ballade nr. 1 in g mineur, opus 23 wil leren - hoewel slechts tien minuten lang een van de moelijkste pianowerken die er bestaat, zeker voor een "zeer, zeer gemiddelde amateur".

Verpleegsters
Hij wil vooral geen verkeerde indruk wekken: "Nieuws neemt je leven over, maar dit soort stress komt natuurlijk niet alleen voor onder hoofdredacteuren. Als je naar een ziekenhuis gaat, waar verpleegsters acht, negen uur onder hoge druk werken, zal je hetzelfde zien."

Cocreatie
Het idee is dat The Guardian een digitaal platform wordt waar redactie en lezers hun kennis delen. Rusbridger legt het uit met een voorbeeld. De theaterrescensent van de krant is een expert, zijn mening over een toneelstuk blijfr belangrijk. Maar het publiek, de amateurs die in de zaal zitten, heeft ook een mening: "De recensent plus het publiek is meer dan de som der delen."
Rusbridger pleit gepassioneerd voor amateurisme, of liever het delen van de creativiteit van amateurs, of dat nu burgerjournalisten zijn, bloggers, diegenen die bijdragen aan online encyclopedie Wikipedia of pianisten: op Youtue vond Rusbridger lotgenoten die net als hij Chopin probeerden te leren en elkaar per video tips gaven.

Nederigheid
Want het is ook een les in nederigheid. Hij vertelt dat zijn leraar onmiddellijk door heeft als hij niet heeft geoefend. "Hij is uiterst nauwgezet, laat me nergens mee wegkomen. Hij geeft me uitbranders. In mijn werk wordt me zelden verteld dat ik iets fout doe. De eerste keer steigerde ik, alsof ik zestien was. Maar al snel rationaliseer je; ik ben volwassen, hij heeft gelijk, ik moet oefenen om beter te worden."

Arthur Rubinstein speelt 'de ballade' (9:24) (352.850 views op 23/3/13)

Meer lezen. luisteren
Great pianist of the 20th century (Philips 1998)
Deel 28 Samson Francois (opname 1954)
Deel 41 Friedrich Gulda II (opname 1954)
Deel 50 Byron Janis I (opname 1952)
Deel 75 Murahia Perahia (opname 1994)
Nick Davies. Gebakken lucht (2010)
Ken Robinson. Het element : als passie en talent samenkomen (2009)


(zaterdag 23 maart 2013)
Hans van Duijnhoven

Homepage citaten